"Pod okupacją. Listy" - Jerzy Andrzejewski, Stefania Baczyńska, Tadeusz Gajcy, Karol Irzykowski, Karol Ludwik Koniński, Czesław Miłosz, Jerzy Turowicz, Kazimierz Wyka

45,00 zł33,00 zł

Jerzy Andrzejewski, Stefania Baczyńska, Tadeusz Gajcy, Karol Irzykowski, Karol Ludwik Koniński, Czesław Miłosz, Jerzy Turowicz, Kazimierz Wyka

POD OKUPACJĄ. LISTY.

Wstęp: Marta Wyka, inicjatorka tomu.

Ułożył, przypisami i notą wydawcy opatrzył Maciej Urbanowski.

Warszawa, Zeszyty Literackie, 2014


Na mapie nakreślonej przez okupacyjną korespondencję jest Warszawa, Kraków, są Krzeszowice, Rudawa. Przyjaciele Kazimierza Wyki, których listy przetrwały, podejmują życie na różnych poziomach. Wewnątrz swojego czasu nie są jeszcze wzniośli, lecz codzienni.

Jak więc żyli? Co zaprzątało ich umysły? Na co czekali, prócz końca wojny? Nie wszyscy ją przeżyją. Młodzieniec, którego z zachwytem poznają Miłosz i Andrzejewski, widząc w nim od razu poetę ponad miarę czasów, zginie. Najstarszy i najbardziej sceptyczny Karol Irzykowski to cywilna ofiara powstania. Odejdzie Karol Ludwik Koniński, zostawiając Uwagi 1940–1942. Zamazuje się mapa niewielkiego skrawka Małopolski — Generalnego Gubernatorstwa — zaś małe podróże do Krzeszowic osiągają wymiar mitologiczny.

Marta Wyka, Ze wstępu

Pragnieniem naszym było rzucić światło na stosunek do kultury podczas okupacji autorów wybranych tu fragmentów listów i ukazać ich nadzieje na przyszłość i własną twórczość. Wszyscy oni uczestniczyli — jak pisał Czesław Miłosz, wspominając Kazimierza Wykę — „w debacie o polskiej kulturze pojętej jako całość zagrożoną śmiertelnie przez ubytek ludzi, zakaz przedstawień, koncertów i druków”. Do tej wspólnoty „wiernych kulturze, którzy uważali, że czasu okupacji nie należy marnować”, Miłosz zaliczał Wykę, Jerzego Andrzejewskiego i siebie. Należeli do niej także pozostali autorzy i bohaterzy zgromadzonych tu wypowiedzi, a więc Karol Irzykowski i Karol L. Koniński, Jerzy Turowicz i Tadeusz Gajcy, Andrzej Trzebiński i Wacław Bojarski, Zdzisław Stroiński i Krzysztof Kamil Baczyński, niezależnie od tego, jakie wyznawali poglądy polityczne i jaki był ich stosunek do czynu zbrojnego.

RECENZJE I OMÓWIENIA

Marek Beylin "Gazeta Wyborcza" 17–18 I 2015
Tomasz Fiałkowski
"Tygodnik Powszechny" 9 XI 2014
Aleksander Fiut
"Dekada Krakowska" 2014 nr 6
Dariusz Nowacki "Nowe Książki" 2015 nr 3
Jerzy Gizella "Arcana" 2015 nr 121
Dodatek "Ale Historia" do "Gazety Wyborczej" 22 XII 2014

Wydawca